Ισχυρή ώθηση στις εξαγωγές, στην επιχειρηματικότητα, στην έρευνα και ανάπτυξη, στην απασχόληση και εν γένει στην ελληνική οικονομία δίνει η επέκταση ελληνικών επιχειρήσεων στο εξωτερικό και ιδιαίτερα στις χώρες της Βαλκανικής. Αυτό ήταν το κύριο συμπέρασμα εκδήλωσης που διοργάνωσε το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), όπου παρουσιάστηκε μελέτη με τίτλο: "Ο ρόλος των Ελληνικών Πολυεθνικών Επιχειρήσεων στην οικονομία και προϋποθέσεις περαιτέρω ανάπτυξής τους" με συγγραφείς τον κ. Θ. Παλάσκα, την κ. Μ. Παπαναστασίου και τον κ. Φιλιππαίο.

Ένα από τα ισχυρότερα μέσα προώθησης των οικονομικών συμφερόντων της χώρας στο εξωτερικό αποτελεί, σύμφωνα με τον υφυπουργό Εξωτερικών, Ευριπίδη Στυλιανίδη, η οικονομική διπλωματία. "Την τελευταία τριετία αναμορφώσαμε τη στρατηγική της οικονομικής διπλωματίας της χώρας μας και επιδιώξαμε τρία σημαντικά ανοίγματα στα Βαλκάνια, στον Εύξεινο Πόντο και στον Αραβικό κόσμο. Παράλληλα οργανώσαμε την παρουσία μας σε συγκεκριμένες σημαντικές διεθνείς αγορές", τόνισε ο κ. Στυλιανίδης.

Ωστόσο αναφερόμενος στις ελληνικές επενδύσεις στο εξωτερικό, επεσήμανε ότι, παρά τη δυναμική τους τάση, οι ελληνικές επενδύσεις στο εξωτερικό παραμένουν σε χαμηλό επίπεδο, σε σύγκριση με τις παγκόσμιες τάσεις, γεγονός που δείχνει ότι τα περιθώρια για την περαιτέρω ενίσχυση των εκροών Ξένων Άμεσων Επενδύσεων (ΞΑΕ) παραμένουν μεγάλα. Το 2005 οι εκροές ΞΑΕ από τη χώρα μας ως ποσοστό των Ακαθάριστων Επενδύσεων Πάγιου Κεφαλαίου διαμορφώθηκαν στο 8,3% για τη διεθνή αγορά, στο 21,1% για την ΕΕ και στο 2,7% για την Ελλάδα. Ο κ. Στυλιανίδης στην ομιλία του επεσήμανε ότι η γεωπολιτική θέση της Ελλάδας την καθιστά εφαλτήριο για επιχειρηματική διείσδυση στις χώρες των Bαλκανίων, της Μαύρης Θάλασσας, της Μ. Ανατολής και της Μεσογείου γενικότερα.

Από την πλευρά του ο Πρόεδρος του ΣΕΒ, Δημήτρης Δασκαλόπουλος, στην ομιλία του τόνισε ότι η έρευνα του ΙΟΒΕ απομυθοποιεί τα όσα κατά καιρούς λέγονται για το τι κάνουν οι ελληνικές επιχειρήσεις στο εξωτερικό και παράλληλα καταρρίπτει τις αντιλήψεις ότι οι επιχειρήσεις που φεύγουν από την Ελλάδα, δεν προσφέρουν στη χώρα. Όπως τόνισε χαρακτηριστικά, οι ελληνικές επιχειρήσεις αποτελούν πρότυπο παράδειγμα εξωστρέφειας και πολλές έχουν καταφέρει πολύ σημαντικά πράγματα στις διεθνείς αγορές.

Όπως προκύπτει από την μελέτη του ΙΟΒΕ, η Ελλάδα κατέχει υψηλή θέση στην παγκόσμια κατάταξη εκροών Ξένων Άμεσων Επενδύσεων (ΞΑΕ). Το μεγαλύτερο μέρος των εκροών ΞΑΕ της Ελλάδας κατευθύνεται κυρίως προς τις χώρες της Βαλκανικής (Ρουμανία, Βουλγαρία, Αλβανία, ΠΓΔ της Μακεδονίας και την ΟΔ της Γιουγκοσλαβίας) αλλά και στις αγορές της Β. Αφρικής (πχ. Αίγυπτος) και των ΗΠΑ. Το 2000 δε, για πρώτη φορά, η αξία των ελληνικών επενδύσεων στο εξωτερικό ξεπέρασε αυτή των εισροών.

Η Ελλάδα, έχοντας την πιο ανεπτυγμένη οικονομία στην Νοτιοανατολική Ευρώπη και όντας η μόνη χώρα της περιοχής που είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέχρι την 1/1/2007, απέκτησε προβάδισμα έναντι αφενός όλων των άλλων χωρών των Βαλκανίων και αφετέρου έναντι των εταίρων της στην ΕΕ. Διαδραματίζει έτσι έναν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής.

Περισσότερες από 3.500 επιχειρήσεις ελληνικών συμφερόντων δραστηριοποιούνται σήμερα στις χώρες της Βαλκανικής (Ρουμανία, Βουλγαρία, Αλβανία, ΠΓΔ της Μακεδονίας και την ΟΔ της Γιουγκοσλαβίας) έχοντας επενδύσει περίπου 6 δισ. δολ. την τελευταία τριετία. Ενδεικτικό του δυναμισμού είναι ότι στα νέα μέλη της ΕΕ, δηλαδή, στη Βουλγαρία και στη Ρουμανία, οι ελληνικές επιχειρήσεις παίζουν κυρίαρχο ρόλο.

Στη Βουλγαρία, η Ελλάδα είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος επενδυτής μετά την Αυστρία, με επενδύσεις αξίας 1,4 δισ. ευρώ, στη δε Ρουμανία η Ελλάδα είναι ο 10ος σε σειρά επενδυτής. Συνολικά, 530 ελληνικές επιχειρήσεις στη Ρουμανία έχουν επενδύσει περίπου 3 δισ. ευρώ. Κλάδοι όπως ο τραπεζικός έχουν έντονη παρουσία και στις δυο χώρες, καταλαμβάνοντας την πρώτη και δεύτερη θέση στη Βουλγαρία και Ρουμανία αντίστοιχα. Συγκεκριμένα, στη Βουλγαρία δραστηριοποιούνται πέντε ελληνικές τράπεζες μέσω 363 υποκαταστημάτων όπου απασχολούν περίπου 4.000 εργαζόμενους. Στη Ρουμανία δραστηριοποιούνται επτά τράπεζες, μέσω 266 υποκαταστημάτων όπου απασχολούν περισσότερους από 6.000 εργαζόμενους.

Ποσοτικά στοιχεία της έρευνας δείχνουν ότι για το 2005 η συνεισφορά των αλλοδαπών παραγωγικών δραστηριοτήτων των ελληνικών πολυεθνικών ανέρχεται στο 33% του συνόλου των πωλήσεων και στο 41% του συνόλου των εργαζομένων σε αυτές. Συνεπώς η αγορά της Ελλάδας εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό κομμάτι των δραστηριοτήτων των μεγάλων εγχώριων πολυεθνικών και βρίσκεται στο επίκεντρο ανάπτυξης ενός πανευρωπαϊκού δικτύου επέκτασης με τις θυγατρικές να παίζουν ένα αξιόλογο αποκεντρωτικό ρόλο στο δίκτυο παραγωγής τους.

Οι ελληνικές πολυεθνικές διακρίνονται, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, από μια δυναμική αύξηση των θέσεων εργασίας, με μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης 7,9% κατά την τελευταία πενταετία 2001-2005. Αυτός ο ρυθμός αύξησης είναι σχεδόν τετραπλάσιος του μέσου ρυθμού αύξησης της απασχόλησης στην Ελλάδα (περίπου 2% για την ίδια περίοδο). Αυτή η δυναμική εξέλιξη, κατά το ΙΟΒΕ, αποδεικνύει ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις εκτεθειμένες στο διεθνή ανταγωνισμό δημιουργούν θέσεις εργασίας με ταχύτερους ρυθμούς ενισχύοντας έτσι τόσο την εγχώρια όσο και την αλλοδαπή αγορά εργασίας.

Στον τομέα της απασχόλησης, μπορεί βάσιμα να υποστηριχθεί ότι η πολυεθνικότητα τους λειτουργεί ως ανάχωμα στην ανεργία, καθώς διατηρούν τις θέσεις εργασίας στην Ελλάδα και σε πολλές περιπτώσεις τις αυξάνουν. Ειδικότερα στη βιομηχανία, οι πολυεθνικές επιχειρήσεις αυξάνουν στην πενταετία 2004-2005 τον αριθμό των απασχολουμένων στην Ελλάδα με ετήσιο ρυθμό 1,5%, ενώ στο σύνολο του τομέα η αύξηση ήταν 1,2%.